محمد رضا واليزاده معجزى
83
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
پيدا كردهاى ؟ » امير گفت : « در تبريز سرمايهداران و تجار بزرگى است و احتياجات ما را تأمين مىكنند . » وليعهد بىدرنگ دستخطى به امير داد و به اين تدبير وسايل حركت به تهران آماده گرديد . در بين راه ناصر الدين شاه ميرزا تقى خان را بهجاى حاج ميرزا آغاسى كه در شاه عبد العظيم بست نشسته بود ، به صدارت برقرار ساخت و بدين وسيله هوشيارى و كياست و حسن تشخيص خود را به همه ثابت نمود . در بين راه كه موكب شاه با تأنى حركت مىكرد همه جور اخبار از اطراف و اكناف كشور مىرسيد و منجمله اخبار رسيده از حوزه ايالتى لرستان و بروجرد حاكى بود براينكه حسينعلى خان بيرانوند رئيس ايل بيرانوند و نصر اللّه خان و قاسم خان رؤساى باجولوند كه در دهكرد اقامت داشتند ، با خوانين حسنوند با استفاده از قضيه فوت محمد شاه و نبودن شاه جديد در تهران دست به ايجاد بىنظمى و اغتشاش زده و به اراضى و املاك و اموال اهل بروجرد ، به ويژه سادات ، تجاوز كردهاند . طومارهايى از شهر بروجرد به امضاء صاحبان اموال و مردم مىرسيد كه همه از اين جريانات حكايت مىكرد . بنابراين لازم بود شخص لايق و كاردان و مقتدرى براى اعاده نظم لرستان و تنبيه متجاوزين به لرستان اعزام گردد و لذا خانلر ميرزا احتشام الدوله را براى حكومت لرستان و بروجرد برگزيدند . اينك جريان اعزام شاهزاده مزبور را از قول هدايت مؤلف متمم روضة الصفاء كه از اكثر مورخين زمان خود آن را مشروحتر نوشته است ، در اينجا نقل مىكنيم و تنها تصرفى كه در آن مىكنيم حذف جملهها يا عبارات يا واژههاى زائد و غير ضروريست . هدايت عباراتى به اين معنى كه در بين راه تبريز به تهران سوابق خدمت شاهزاده خانلر ميرزا را به عرض ناصر الدين شاه رسانيدند و او را به حكومت بروجرد و لرستان مأمور داشتند . [ آورده است و در ادامه مىنويسد ] : « با آنكه آن ولايت از غلبه لرها دريايى طوفانزا بود و عشاير لرستان آن را با تهاجمات پىدرپى تبديل به يك محيط وحشتزا كرده بودند ، خانلر ميرزا انديشه بخاطر راه نداده با يكصد سوار چليپانلو و سى سوار قبه از يافتآباد - يك منزلى تهران - بهسمت بروجرد حركت كرد تا در خارج شهر وارد و خيمهها را برپا كردند . نصر اللّه خان دالوند كه گفتيم از خوانين باجولوند بود و تيره آنها موسوم به جشنيان مىباشد با قاسم خان در دهكرد سيلاخور اقامت كرده و با طايفه و قيطول خود دست تعدى و تجاوز به